Τον τελευταίο καιρό παίζει πολύ η Ελλάδα στις ειδήσεις· φυσικό είναι, αφού οι Γερμανοί ανησυχούν για τα λεφτουδάκια τους (αν κάναμε μια λίστα για ποιά πράγματα ανησυχούν οι Γερμανοί, τα λεφτουδάκια τους θα καταλάμβαναν πολύ ψηλή θέση). Κάθετι που συμβαίνει στην Ελλάδα, επομένως, και έχει να κάνει με τα λεφτουδάκια τους έστω και στο ελάχιστο, κερδίζει χρόνο στις ειδήσεις. Πρόκειται για νέα εξέλιξη, πριν από 5 χρόνια που ξαναήμουν εδώ και έχω tertium comparationis, η Ελλάδα αναφερόταν μόνο σε φυσικές καταστροφές, εκλογές και άλλα τέτοια αξιοσημείωτα γεγονότα. Και όταν κέρδιζε το EURO, βεβαίως βεβαίως, ή έκανε Ολυμπιακούς.

Σήμερα, λοιπόν, ακούσαμε τον αναποκριτή του NDR-Info να μεταδίδει σχετικά με τους «Επαναστατικούς Πηρύνες» και την προκήρυξή τους. Αυτό που μας ενδιαφέρει, φίλε μου, και για το οποίο γράφω αυτό το ποστ και εκμεταλλεύομαι την καλοσύνη σου να με διαβάζεις, είναι από που μεταδίδει ο ανταποκριτής. Όχι από την Αθήνα, φυσικά, αλλά από την πραγματική βασιλεύουσα, την Istanbul (και ελληνιστί Κωνσταντινούπολη για να μην νομίσεις ότι είμαι τίποτε ανθέλλην και λέω την βασιλεύουσα Istanbul). Και για ποιες χώρες είναι υπεύθυνος ο ανταποκριτής στο studio της Istanbul: Τουρκία, Ιράν, Ελλάδα και Κύπρο, με αυτή τη σειρά, δες εδώ αν δεν με πιστεύεις.

Πως ξέρει αυτός ο άνθρωπος τι γίνεται στην Ελλάδα; Μπορεί να ρωτάει τους Τούρκους, βέβαια, και να μαθαίνει. Κοιτάει και στο ίντερνετ τι γράφουν τα διεθνή πρακτορεία (το ίδιο θα έκανε και στο Βερολίνο ή στην Ανταρκτική), άντε να έχει και καμμιά δορυφορική και να βλέπει ΕΡΤ ή Μέγκα (αναρωτιέμαι αν μιλάει ελληνικά, αλλά για χλωμό το βλέπω).

Υποθέτω ότι κάποια στιγμή το NDR μείωσε τους ανταποκριτές του· έπεσε λοιπόν η ερώτηση «Που θα χώσουμε την Ελλάδα;» και εκεί κολλάει ο τίτλος του ποστ, φίλε μου: Κάποιος πετάχτηκε και είπε «Η Τουρκία δίπλα δεν είναι; Το Ιράν; Δεν μοιάζουν μεταξύ τους οι χώρες. Ε τότε, ας πάει στην Istanbul». Ακούει, εξάλλου, ο ακροατής Istanbul, σου λέει, δίπλα είναι, κάτι θα ξέρει ο άνθρωπος.

Πάλι καλά που το BBC έχει δικό του ανταποκριτή στην Αθήνα.

Και για να μην μείνει το ποστ χωρίς φωτογραφίες, ορίστε δύο φωτογραφίες από το λιμάνι του Αμβούργου:

Το μέσα του διπλώματος

Το έξω του διπλώματος με το «Υπόδειγμα Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων»

Ήθελα να ξεκινήσω και μια συνδρομή σε εταιρία Car-Sharing (λεπτομέρειες σε άλλο ποστ) και είπα «κομμάτια να γίνει», θα το ανταλλάξω με το γερμανικό. Ήξερα ότι γίνεται, αλλά δεν το είχα ψάξει ποτέ.

Επειδή πολύς λόγος γίνεται τελευταία για εκσυγχρονισμό του κράτους και πάταξη της γραφειοκρατίας, ιδού μια περιγραφή της διαδικασίας εδώ στη Γερμανία.

Καθότι ζούμε σε κράτος ομοσπονδιακό άμα λάχει, οι διαδικασίες διαφέρουν από περιοχή σε περιοχή. Εδώ στο Αμβούργο για κάθε επαφή με το κράτος ξεκινάμε από την ιστοσελίδα-οδηγό για τις παρεχόμενες υπηρεσίες. Το λεγόμενο «Behördenfinder» είναι κομμάτι της πύλης www.hamburg.de. Ιδού πως μοιάζει:

Δεν είναι τίποτε πολύ φαντεζί, ένα κουτί που βάζεις μια λέξη κλειδί που σε ενδιαφέρει· σου επιστρέφει διάφορα θέματα. Μετά από μερικά κλικ σε αυτό που με ενδιέφερε (Ανταλλαγή διπλώματος), έφτασα στη σελίδα που περιγράφεται η διαδικασία. Να πως μοιάζει η σελίδα:

http://www.hamburg.de/behoerdenfinder/hamburg/11253854/

Περιγράφει τι ακριβώς μπορείς να κάνεις, τι πρέπει να προσέξεις, ποια δικαιολογητικά πρέπει να προσκομίσεις και πόσο κοστίζει (35 Ευρώ, όχι τζάμπα αλλά τι να κάνουμε αφού θέλουμε γερμανικό δίπλωμα). Επάνω έχει και ένα κουτάκι που βάζεις τη διεύθυνσή σου (την συμπληρώνει μάλιστα αυτόματα) και σε παραπέμπει με αυτό τον τρόπο στο κατάλληλο παράρτημα της δημόσιας υπηρεσίας που χρειάζεσαι.

Μέχρι εδώ όλα καλά θα μου πεις και κάτι παρόμοιο έχουμε και στην Ελλάδα με το ηλεκτρονικό ΚΕΠ. Δεν αντιλέγω, καθόλου μάλιστα καθότι στόχος μου δεν είναι να βγάλω σκάρτη την Ελλάδα αλλά να περιγράψω τι γίνεται όξω και βγάλε εσύ που διαβάζεις τα δικά σου συμπεράσματα. Συνεχίζω λοιπόν με τη διαδικασία και μερικά κλικς παρακάτω φτάνω στην ιστοσελίδα της υπηρεσίας που είναι αρμόδια για το θέμα μου: http://www.hamburg.de/lbv/. Και αυτή η σελίδα τμήμα του πορτάλ που λέγαμε παραπάνω, με ίδια οπτική και θεματική. Με λίγο ψάξιμο ανακαλύπτω ότι η υπηρεσία διαθέτει δικιά της ιστοσελίδα για ραντεβού: https://www.lbv-termine.de/LBV/index.php. Κωδικοποιημένη με ασφάλεια παρακαλώ να μην βλέπει ο καθείς τι κάνω, μια σχετικά απλή ηλεκτρονική εφαρμογή για να κλείσεις ένα ραντεβουδάκι για το θέμα σου. Έχει έξι βήματα και για να μη σε πρήζω σου δείχνω τα τρία πρώτα:

Βήμα 1ο

Εδώ επιλέγεις το θέμα που σε ενδιαφέρει και προχωράς· στην αρχή σου εξηγεί ότι θα σου δώσει ένα ειδικό νουμεράκι στο τέλος με το οποίο με email ή SMS ή online στη σελίδα θα μπορείς να αλλάξεις ή να ακυρώσεις το ραντεβού.

Βήμα 2ο

Εδώ επιλέγουμε ποιο παράρτημα της υπηρεσίας μας βολεύει καλύτερα (μας δίνει και ώρες λειτουργίας).

Βήμα 3ο

Εδώ επιλέγουμε την ημερομηνία που μας βολεύει από τις πρασινισμένες ημερομηνίες. Το ότι οι ημερομηνίες είναι μόνο Πέμπτη και Παρασκευή έχει να κάνει ότι τις μέρες αυτές η υπηρεσία δέχεται μόνο με ραντεβού (τις άλλες κλασικά με νουμεράκι και περίμενε).

Ακολουθούν άλλα 3 βήματα στα οποία επιλέγεις τι ώρα θέλεις το ραντεβού (από τις 8 το πρωί ως τις 6 το απόγευμα), δίνεις τα στοιχεία σου και, στο τελευταίο βήμα, αποκτάς κωδικό επιβεβαίωσης (τον οποίο παίρνεις και με με mail).

Τα έκανα λοιπόν αυτά χαρωπός χαρωπός, έκλεισα το ραντεβουδάκι και πήγα την καθορισμένη μέρα και ώρα στην υπηρεσία που λέμε. Βρίσκεται εδώ. Μη φανταστείς τίποτε τρομερό, ένα ισόγειο κτίριο είναι σε μια περιοχή με πολλα συνεργεία αυτοκινήτων και άλλα τέτοια. Να πως φαίνεται στο Google Street view:

Το κτίριο όπως το τσάκωσε ο Γκούγκλης στο Street View

Δεν είναι τίποτε τρομερό κτίριο θα μου πεις, έχουμε και καλύτερα στην Ελλάδα. Πάλι δίκιο θα έχεις· μέσα βέβαια είχε μια κυρία στις πληροφορίες που με ρωτήσε από μόνη της τι θέλω, μεγάλες οθόνες τηλεόρασεις  που δείχναν τα νούμερα αυτών που περιμέναν (ήταν κλειστές βέβαια όταν πήγα εγώ γιατί είπαμε, δέχονται μόνο με ραντεβού Πέμπτες και Παρασκευές). Α, έχει και πάρκινγκ έξω και λεωφορείο σε αφήνει στα τρία λεπτά περπάτημα με τα πόδια.

Σε έχω κουράσει, φίλε, και γιαυτό συντομεύω. Η Γερμανίδα κυρία που με υποδέχτηκε με αντιμετώπισε κάπως κρύα, καθότι ξένος Έλλην. Συνηθισμένος εγώ από την κρυάδα, της κάνω ένα αστειάκι σε άπταιστα γερμανικά, της κοτσάρω και το Dr. μπροστά από το όνομα μου (στη Γερμανία απραίτητο σε υπηρεσίες γιατί μαζεύονται και σε αντιμετωπίζουν καλύτερα· εξάλλου δεν είναι ψέμματα, τι παιδευόμουν τόσα χρόνια να το πάρω το ρημάδι το διδακτορικό), και μου γίνεται όλο γλύκες. Της δίνω δίπλωμα και διαβατήριο, τα κοιτάει και προχωράμε στα περαιτέρω.

Χτυπάει το όνομα μου στον υπολογιστή και με ρωτά αν η διεύθυνση μου τάδε είναι η σωστή. Απορημένος την ρωτώ που ξέρει που μένω και μου απαντά πως έχει πρόσβαση στην βάση δεδομένων του Δήμου. Εδώ που είναι Γερμανία, φίλε μου, και που όλα έχουν τη σειρά τους, ο καθένας είναι υποχρεωμένος να δηλώσει που μένει στον Δήμο, είτε ξένος είναι, είτε Γερμανός. Χωρίς τέτοια δήλωση δεν κάνεις τίποτε πουθενά και είναι σαν να μην υπάρχεις. Ολίγον φασιστικό, ίσως να σκεφτείς, και πάλι μπορεί να έχεις δίκιο. Αλλά πάλι, ξέφραγο αμπέλι είναι καλύτερα; Κρίνε μόνος σου ποιο σύστημα σου αρέσει περισσότερο.

Αφού λοιπόν ήμουν αυτός που έλεγα πως είμαι και έμενα εκεί που έπρεπε, περνάμε στο δυσκολότερο κομμάτι, το ροζ δίπλωμα με τα ελληνικά στοιχεία. Εγώ περίμενα να μου ζητήσει μετάφραση και τα ρέστα και φοβόμουν πως θα γυρίσω με την ουρά στα σκέλια σπίτι και θα σκάσω 70 ευρώ για μετάφραση των ελληνικών. Αλλά, φίλε μου, και πάλι το τευτονικόν κράτος θριάμβευσεν. Η κυρία κατέβασε ένα ντοσιέ σπιράλ που μέσα είχε φωτογραφίες όλων των διπλωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης με μεταφράσεις στα γερμανικά του τι σημαίνει τι. Βρήκε το ελληνικό δίπλωμα στις φωτογραφίες, τσέκαρε ότι το δικό μου είναι όπως πρέπει, πέρασε τα στοιχεία του στον υπολογιστή (με ρώτησε κανά δύο πράγματα για να βεβαιωθεί ότι τα νούμερα όπως ημερομηνίες και αριθμός άδειας ήταν σωστά όπως τα κατάλαβε αυτή) και τύπωσε την σχετική αίτηση στον εκτυπωτή. Κόλλησε η ίδια επάνω τη φωτογραφία που της έδωσα, υπέγραψα την αίτηση και με ενημέρωσε ότι σε 4 βδομάδες θα λάβω γράμμα για να έρθω παραλάβω το νέο γερμανικό μου δίπλωμα.

Όλο χαρά θα σηκωνόμουν να φύγω, αν δεν μου θύμιζε ότι πρέπει να πληρώσω και τα 35 Ευρώ. Επειδή τόσα χρόνια έξω έχω μάθει ότι το μόνο πράγμα τζάμπα είναι η μουστάρδα στα γκριλ που πουλάν λουκάνικα, προθυμοποιήθηκα αμέσως να πληρώσω όσα όσα. Με ρωτάει, όλο γλύκα: «Θα πληρώσετε τοις μετρητοίς, ή με κάρτα;». «Με κάρτα» της απαντάω όσο γλυκότερα μπορώ. Μου βάζει το μηχανάκι μπρος στη μούρη, πατάω τον PIN και το πράσινο κουμπάκι, είμαι 35 Ευρώ φτωχότερος αλλά με γερμανικό δίπλωμα (μετά από ένα μήνα που πήγα και το πήρα).

Κλείνω με ορισμένα συμπεράσματα ηθικοδιδακτικού τύπου:

• Η τεχνολογία έκανε τη ζωή μου πιο εύκολη. Βρήκα τι ήθελα γρήγορα, έκλεισα ραντεβού, πιστοποίησα ποιος είμαι, πλήρωσα χωρίς να τρέξω σε τράπεζες, άλλες υπηρεσίες, ΚΕΠ κτλ. Ήξερα που θα πάω και πότε. Η όλη ιστορία κράτησε εκεί 15 λεπτά το πολύ.
• Η κυρία αποφάσισε μόνη της για όλα· δεν με έστειλε πουθενά αλλού, δεν υπήρξε προϊστάμενος να υπογράψει τίποτε. Είχε τον υπολογιστή της, τα χαρτιά και τα ντοσιέ της, ήξερε τι ήθελε από μένα και το ζήτησε. Δεν μου έκανε τον μάγκα (μόνο την κρύα γιατί ήμουν ξένος, αλλά αυτό ας το παραβλέψουμε για τους σκοπούς της συζήτησης) και με εξυπηρέτησε όπως κάθε άλλο πελάτη.
• Δεν υπήρξε ενδιάμεσος. Ούτε Σχολή Οδηγών που θα αναλάβει το τρέξιμο και θα πάρει το μερίδιο της, ούτε Τράπεζα για παράβολο που θα πάρει το μερίδιό της, μόνο εγώ και η υπηρεσία. Ούτε χάρες χρειάστηκαν, ούτε ο ξάδερφος που θα μου κλείσει ραντεβού νωρίτερα, ούτε ο άλλος ξάδερφος που θα βάλει τα χαρτιά μου πάνω στην στοίβα και όχι κάτω, ούτε τίποτε.

Θα μου πεις και ίσως έχεις δίκιο ότι και στην Ελλάδα τα πράγματα έχουν καλυτερέψει και δεν είναι χάος όπως κάποτε. Δεν θα διαφωνήσω· την καθημερινότητα στην ξενιτιά περιγράφω και τίποτε άλλο.

Τι γίνεται στην Ελλάδα; Έχω μείνει πίσω στις εξελίξεις και καθώς είμαι αναγκασμένος να ακούω μέσω ίντερνετ προτιμώ τον ΣΚΑΙ, που έχει τον πιο αξιόπιστο ιστοχώρο, με εκπομπές ζωντανά και μαγνητοσκοπημένες (on demand).

Οι διαφορές μεταξύ Ελλάδας και Γερμανίας στον τομέα του ενημερωτικού ραδιοφώνου είναι σημαντικές (έστω και αν η σύγκρισή μου περιορίζεται στους δύο σταθμούς που ακούω τακτικά). Οι βασικότερες είναι οι εξής δύο:

• Προετοιμασία και προσεγμένα κείμενα vs προχειρότητα και αυτοσχεδιασμό

Ο γερμανός δημοσιογράφος γράφει τα κείμενα του από πριν (ή του τα γράφουν οι συντάκτες της εκπομπής) και τα διαβάζει με τρόπο που βγάζει νόημα. Επαγγελματίες εκφωνητές διαβάζουν τις ειδήσεις με άψογο τρόπο και μάλλον αργό ρυθμό και χωρίς «χαλιά» και άλλα jingles. Οι ελληνικές εκπομπές μου δίνουν την εντύπωση ότι γίνονται στο πόδι. Άκουγα π.χ. σήμερα το «Πολιτικό βαρόμετρο» στον ΣΚΑΙ με την Σία Κοσιώνη και τον Γιάννη Μαυρή της public issue χωρίς προφανώς να έχουν κάνει σοβαρή προετοιμασία, με πολλά σαρδάμ και πάρα πολλά νούμερα που δεν ήταν εύκολο να τα παρακολουθήσει ο ακροατής.

• Ο λόγος στους ρεπόρτερ vs ο λόγος στον παρουσιαστή στο studio

Ο γερμανός παρουσιαστής στο studio δεν διακόπτει τον ρεπόρτερ στο τηλέφωνο ή στην σύνδεση παρά μόνο αν υπάρχει σοβαρότατος λόγος. Επίσης, ο παρουσιαστής στο studio δεν αναφέρει πρώτα το ρεπορτάζ για να δώσει ακολούθως τον λόγο στον ρεπόρτερ που θα επαναλάβει τα ίδια. Στον ΣΚΑΙ ο παρουσιαστής στο studio διακόπτει τον ρεπόρτερ όποτε θέλει, κάνει σχόλια και παρατηρήσεις· γενικά φαίνεται ξεκάθαρα πως ο παρουσιαστής είναι ιεραρχικά πολύ πιο ψηλά από τον ρεπόρτερ.

Η προχειρότητα ή η έλλειψη προετοιμασίας που ανέφερα πιο πάνω βέβαια είναι θεμιτή σε δημοσιογράφους με ταλέντο, ιδιαίτερα σε αυτούς που είναι καιρό μαζί και λειτουργούν ως ομάδα. Οι Ιωάννου – Λυριτζής της Πρώτης Γραμμής (τώρα ΣΚΑΙ, πρώην ΝΕΤ) καταφέρνουν ένα εξαιρετικό πρόγραμμα μεταξύ αυτοσχεδιασμού και σκηνοθεσίας.

Τελικά το ραδιόφωνο αντανακλά, όπως είναι μάλλον φυσικό, την ψυχοσύνθεση της κοινωνίας που το ακούει. Το γερμανικό ραδιόφωνο είναι συγκροτημένο, αποφεύγει τον εντυπωσιασμό (κυρίως το κρατικό), είναι τεχνικά άψογο και οργανωμένο. Το ελληνικό είναι κάπως χύμα, ο παρουσιαστής είναι θεός και οι συνομιλητές του στο έλεος του (εκτός αν είναι πολιτικοί που γενικώς δεν τους πολυζορίζουν).

Το μάλλον σοβαρότερο θέμα της αξιοπιστίας θα το συζητήσω σε άλλο κείμενο, στο μέλλον.

2000 χρόνια παρακμής

Από κοιτίδα της Ευρώπης στην πίσω αυλή της Ευρώπης:
Η πτώση της Ελλάδας είναι χωρίς παράδειγμα. Πως συνέβη κάτι τέτοιο;

Ακόμα και οι μεγάλοι φιλόσοφοι είναι δυνατό να κάνουν λάθος – ορισμένοι χωρίς αμφιβολία σχετικά γρήγορα, για άλλους περνούν αρκετοί αιώνες μέχρι να φανερωθεί το λάθος. Στους τελευταίους ανήκει ο Αριστοτέλης με την διαπίστωσή του πως οι κάτοικοι των κρύων περιοχών της Ευρώπης είναι φτωχοί στο πνεύμα σε σύγκριση με τους λαούς του νότου και ανίκανοι να δημιουργήσουν πραγματικές πολιτείες.

Σήμερα ισχύει μάλλον το αντίθετο. Αλλά ίσως τελικά οι λαοί του Βορρά που στο μεταξύ έχουν δημιουργήσει σταθερά πολιτεύματα να είναι φτωχοί στο πνεύμα· θα είχαν διαφορετικά δεχτεί να γίνει, με δικά τους έξοδα, ανταλλαγή της χωρίς αξία δραχμής με το ευρώ; Από την άλλη μεριά, πρόκειται για μια πράξη που βασίζεται σε κίνητρα που σχετίζονται με υψηλό πνεύμα. Η δραχμή ήταν το παλαιότερο νόμισμα της ηπείρου, με αυτή είχαν πληρώσει ήδη ο Λεωνίδας, ο Περικλής ή ο Ευριπίδης. Άνθρωποι, στο πουγκί των οποίων η δραχμή ηχούσε, έδωσαν στη Γη το όνομά της και δημιούργησαν τα πολιτισμικά της θεμέλια.

Όποιος θέλει να βεβαιωθεί για το πόσο μοναδική είναι η ακτινοβολία της αρχαίας Ελλάδας αρκεί να κάνει μια βόλτα σε ευρωπαϊκές συλλογές γλυπτών, να δει τα κλασικιστικά κτίρια στις μεγαλουπόλεις της Δύσης ή να ρίξει μια ματιά στον ουρανό. Αν εξαιρέσουμε τη Γη (Erde), όλοι οι πλανήτες του ηλιακού μας συστήματος έχουν ονόματα αρχαίων ελληνικών θεοτήτων (έξι σε λατινική μορφή). Ακόμα και ο τελευταίος δορυφόρος του πλανήτη Δία φέρει ένα όνομα από την αρχαία ελληνική μυθολογία.

Ακόμα και ο ορίζοντας των αστεριών έχει κατακτηθεί από μυθολογικό προσωπικό της Ελλάδος [Hellas], από τον Ωρίωνα, τον Ηρακλή, την Κασσιόπη μέχρι τους Διόσκουρους και τις Πλειάδες και ως τον Περσέα και την Ανδρομέδα. Οι πύραυλοι με τους οποίους οι αμερικανοί αστροναύτες προσγειώθηκαν στην Σελήνη είχαν το όνομα του Απόλλωνα, κάτι που ως ένα βαθμό ήταν μια συνεπής επιλογή.

Οι Έλληνες (Griechen) ανακάλυψαν τη δημοκρατία, την τραγωδία, την φιλοσοφία, τους ολυμπιακούς αγώνες, το συμπόσιο και τα γραπτά φωνήεντα – ένας λόγος παραπάνω για να έχουν οι απόγονοί τους πλέον το δικαίωμα να πληρώνουν τα χρέη τους σε Ευρώ;

Αλλά ποιοί είναι τέλος πάντων οι απόγονοί τους; «Ούτε μια σταγόνα από το αίμα των παλιών ηρώων δεν ρέει χωρίς ανάμειξη στις φλέβες των σημερινών Νεοελλήνων», συμπέρανε το 1830 ο ασιανολόγος Jakob Philipp Falmerayer και κατέκρινε τους σύγχρονούς του φιλέλληνες: «Η επαινετική συμπόνοια σας πάει χαμένη σε ένα εκφυλισμένο γένος, στους απόγονους εκείνων των σλάβων βαρβάρων / παλιανθρώπων (Unhold), που κατέπεσαν τον 5ο και 6ο αιώνα στην βυζαντινή αυτοκρατορία και ξερίζωσαν την ελληνική εθνότητα (Hellenische Nationalität) από τον κορμό ως τη ρίζα». Επίσης, στην εποχή του Fallmerayer δεν είχαν ήδη ξεκινήσει οι μεγάλες μετακινήσεις πληθυσμών από τους Τούρκους.

Πράγματι οι σημερινοί Έλληνες δεν πρέπει να έχουν καμιά πλέον συγγένεια με εκείνους που κατοικούσαν στην χώρα στην αρχαιότητα και δημιούργησαν αυτόν τον καταπληκτικό πολιτισμό. Σε ένα νότιο άκρο της Πελοποννήσου, στη χερσόνησο της Μάνης μπορεί να ζουν οι τελευταίοι «πραγματικοί» Έλληνες, έτσι όπως οι τελευταίοι «πραγματικοί» Κέλτες έχουν εγκατασταθεί στην Ιρλανδία και οι τελευταίοι «πραγματικοί» Αιγύπτιοι είναι οι Κόπτες. Και τι γίνεται με τους τελευταίους «πραγματικούς» πρόγονους των Γερμανών [Germanen]? Αχ, ας το αφήσουμε το θέμα καλύτερα.

Οι σύγχρονοι Έλληνες αποδεικνύουν οπωσδήποτε την ανομοιότητά τους με τους προγόνους τους σε σχεδόν καθημερινή βάση. Η χώρα [Land] που γέννησε τον Σωκράτη και τον Πλάτωνα, τον Μύρωνα και τον Φειδία, τον Πίνδαρο και τον Σοφοκλή, τον Πυθαγόρα και τον Θουκυδίδη δεν διαθέτει σήμερα κανένα σημαντικό ποιητή, συνθέτη, καλλιτέχνη των εικαστικών τεχνών ή φιλόσοφο. Επίσης κανένα διεθνή σταρ σε οποιαδήποτε άλλο είδος (η Κάλας ήταν η τελευταία και η μοναδική). Από την εποχή του El Greco η Ελλάς [Hellas] δεν έχει παρουσιάσει κανένα διεθνούς φήμης ζωγράφο. Σχεδόν ποτέ δεν συζητιέται στην Ευρώπη κάποιο φιλμ από την Ελλάδα. Οι σημαντικότεροι ποιητές της σύγχρονης εποχής είναι εκείνοι οι στατιστικολόγοι που κατάφεραν να παραπλανήσουν την Ευρωπαϊκή Ένωση ότι ο κρατικός προϋπολογισμός είναι υγιής και πως η διαθέσιμη αγροτική επιφάνεια της χώρας υπερβαίνει την συνολική της γεωγραφική επιφάνεια.

Όποιος θέλει να γίνει κάποιος, πηγαίνει στο εξωτερικό. Κάμποσοι διεθνούς φήμης Ἐλληνες φυσικοί και κοσμολόγοι εργάζονται στις ΗΠΑ. Ο πιο γνωστός Έλληνας των ημερών μας λέγεται Otto Rehhagel, ο τρόπος παιχνιδιού της ομάδας του είναι περίπου τόσο ελκυστικός όσο ένα προάστιο της Αθήνας. Τέσσερα από τα επτά αρχαία θαύματα του κόσμου βρίσκονταν στην Ελλάδα: σήμερα οι Έλληνες κατασκευαστές έργων καταφέρνουν κατορθώματα της αξίας εκείνων των κατασκευαστικών ομάδων που ξεκίνησαν να σκάβουν ένα τούνελ από τις δυο άκρες ενός βουνού κοντά στην Κοζάνη και κατέληξαν να κάνουν λάθος στη μέση γύρω στα 35 μέτρα. Μετά από κάθε σεισμό γίνονται συζητήσεις στην κοινή γνώμη μήπως θα έπρεπε τελικά να χτίζονται αντισεισμικές κατασκευές. Εδώ και 2000 χρόνια η χωροταξία / πολεοδομία [Stadtplanung] δεν αποτελεί θέμα συζήτησης. Η μισή Αττική είναι στο μεταξύ γεμάτη με οικισμούς από μπετόν απίστευτης ασχήμιας. Σωροί από σκουπίδια, διαβρωμένα εδάφη και περιβόητες δασικές πυρκαγιές είναι σήμερα το χαρακτηριστικό της Ελλάδας όπως κάποτε ήταν ναοί, τρίποδες και αφιερωματικές αναθυμιάσεις από τους βωμούς.

Η Αθήνα το 1800 ήταν ένας λεκές στον χάρτη με 5000 κατοίκους που βοσκούσαν τα ζώα τους δίπλα στα αρχαία μνημεία, το 1900 κατοικούσαν εκεί 130000 άνθρωποι, σήμερα είναι πάνω από τρία εκατομμύρια. Η εκρηκτική ανάπτυξη, μια συνέπεια συλλογικής απόδρασης από την επαρχία, πραγματοποιήθηκε στην πρωτεύουσα όπως και αλλού χωρίς στόχο και σχέδιο και μετέτρεψε την Αθήνα σε ένα βρωμερό Μολώχ, για τον οποίο φημίζεται σήμερα η «κοιτίδα της Δημοκρατίας». Ως λογική συνέπεια ξεκίνησε από τη δεκαετία του ᾽80 μια παροδική φυγή από τις πόλεις. Πολυάριθμοι ξέφρενοι οικισμοί ξεπήδησαν κατά μήκος της ακτής, περίπου ένα εκατομύριο παράνομα [Schwarze] κτίρια για την δροσεράδα του καλοκαιριού, των οποίων η κολοσσιαία κακογουστιά αποδεικνύει πως η γνώση για τις αναλογίες που κάποτε επικρατούσε σε αυτό το κομμάτι της γης έχει πλέον χαθεί εντελώς. «Η πόλη που έχει πολλούς κατοίκους μπορεί μόνο με μεγάλη δυσκολία να τακτοποιηθεί, ίσως και καθόλου», έγραψε ο Αριστοτέλης. Οι σημερινοί Έλληνες αποδεικνύουν πως μπορούν να μετατρέψουν ακόμα και μικρά μέρη χωρίς καθόλου κόπο σε κατάσταση απόλυτης παραμέλησης.

Στην αρχαιότητα η Ελλάδα [Griechenland] ήταν μια από τις σημαντικότερες ναυτικές δυνάμεις. Η χώρα διαθέτει μέχρι σήμερα με 14000 χιλιόμετρα ακτογραμμή έναν από τους μεγαλύτερους στόλους στον κόσμο. Και όμως, όποιος επιβιβάζεται σε ελληνικό πλοίο της γραμμής, ξέρει τι τον περιμένει: η συνέχεια της Οδύσσειας με τουριστικά μέσα.

Η Ελλάς [Hellas] διαθέτει μια μόνο λυρική σκηνή και μια μόνο σοβαρή αίθουσα συναυλιών. Στη χώρα του Ορφέα και του εκτελεστή της λύρας Απόλλωνα η τέχνη της μουσικής δεν πέρασε στην πραγματικότητα ποτέ πέρα από το στάδιο της λαϊκής μουσικής [Volksmusik]. Οι έρευνες Pisa, στις οποίες η Ελλάδα καταλαμβάνει τις τελευταίες θέσεις, δεν λαμβάνονται καθόλου υπόψη ούτε από τους πολιτικούς ούτε από τα μέσα ενημέρωσης.

Η Ελλάδα φαίνεται πως είναι το ιδανικό παράδειγμα για τη θεωρία του ιστορικού των ιδεών Oswald Sprenger ότι οι πολιτισμοί είναι οργανισμοί, οι οποίοι ακολουθούν απαραίτητα έναν κύκλο ζωής από την παιδική ηλικία προς την άνθηση και την ωριμότητα και μέχρι την παρακμή. Οπωσδήποτε η πτώση από ένα ύψος που παρόμοιό του δεν υπάρχει διαρκεί στο μεταξύ σχεδόν 2000 χρόνια.

Αυτό που διαχώριζε την αρχαία Ελλάδα από τους υπόλοιπους πολιτισμούς της αρχαιότητας (με την εξαίρεση της Ρωμαϊκής Δημοκρατίας) ήταν η έλλειψη μιας κεντρικής εξουσίας, ενός απόλυτου μονάρχη – οπωσδήποτε ένα αποτέλεσμα των γεωγραφικών συνθηκών, αλλ᾽ όμως συνδεδεμένο με κάποιο μυστήριο τρόπο με την εξουσία της ιδέας της άμιλλας. Η Έρις, η θεά της διχόνοιας, υπάρχει κατά τον Ησίοδο με διπλή μορφή: Η μία «προωθεί τον άσχημο πόλεμο και την διαφωνία», η άλλη «υποχρεώνει ακόμη και τον ακαμάτη άνθρωπο στην εργασία. Όσο κοιτάει ο ένας, που του λείπουν τα αγαθά, προς τον άλλο που είναι πλούσιος, τόσο βιάζεται να σπείρει και να φυτεύσει και να βελτιώσει τον οίκο του […] Καλή είναι αυτή η Έριδα για τον άνθρωπο». Την ύπαρξη του φθόνου στον κόσμο οι Έλληνες την ανήγαγαν σε μια συμπονετική θεότητα. «Τον φθόνο τον αποφεύγει μόνο εκείνος που δεν είναι άξιος του δικού του φθόνου» λέει η βασίλισσα των Μυκηνών Κλυταιμνήστρα στην τραγωδία Αγαμέμνων του Αισχύλου.

Η έννοια αυτή διαπερνούσε όλη την καθημερινότητα, οι Έλληνες [Hellenen] δεν μπορούσαν να εννοήσουν με άλλο τρόπο τις ενέργειές τους παρά μόνο σε καθεστώς άμιλλας. «Όπου και αν κοιτάξουμε, συναντούμε στους Έλληνες μια στάθμιση του ίδιου τους του εαυτού», γράφει ο ιστορικός Christian Meier. «Η στάθμιση αυτή πραγματοποιούνταν σε καθημερινή βάση στην αγορά που ήταν ο χώρος συνάντησης».

Όχι μόνο οι αθλητές και οι πολεμιστές βρίσκονταν σε καθεστώς συνεχούς άμιλλας – βέβαια οι τελευταίοι στον Όμηρο και τον Ηρόδοτο δεν «κατατάσσονται» μόνο με βάση τα κατορθώματά τους αλλά επιπλέον και με βάση την ομορφιά τους· η φιλοδοξία να είναι κανείς ο πρώτος κέντριζε και τους τραγουδιστές και τραγωδούς, τους ρήτορες και τους ζωγράφους. «Εμπρός, εσείς που είστε οι καλύτεροι χορευτές ανάμεσα στους Φαίακες», αναφωνεί ο βασιλιάς Αλκίνοος που φιλοξενεί τον Οδυσσέα, «χορέψτε μας κάτι ώστε ο ξένος να αναφέρει τότε στο σπίτι του πόσο μπροστά από τους άλλους είμαστε στον χορό και το τραγούδι, στα αγωνίσματα και στη ναυτική τέχνη». Το περίφημο Συμπόσιο του Πλάτωνα είναι ένα συμπόσιο μόνο σε ό,τι αφορά την εξωτερική μορφή, στην πραγματικότητα λαμβάνει χώρα ένας ανταγωνισμός ως προς το ποιος από τους συμμετέχοντες θα εκφωνήσει τον καλύτερο λόγο σχετικά με τον έρωτα. Ακόμα και οι θρησκευτικές τελετές περιελάμβαναν και αγώνες, δεν τραγουδούσαν ομαδικά ως χορωδία όλοι μαζί αλλά περισσότεροι τραγουδιστές διαγωνίζονταν αναμεταξύ τους.

Ολόκληρες πόλεις συναγωνίζονταν για το ποια έχει τους σημαντικότερους αθλητές και καλλιτέχνες ή τους ομορφότερους ναούς. Η ελληνική δημοκρατία αποτελεί στην ουσία την προσπάθεια να δημιουργηθούν άριστες συνθήκες ανταγωνισμού και να αποφευχθεί η απόλυτη επικράτηση του ενός. Ακόμα και ο εξοστρακισμός είχε ως σκοπό του τον αγώνα. «Αυτός είναι ο πυρήνας της ελληνικής [hellenisch] αντίληψης περί άμιλλας: απεχθάνεται την επικράτηση του ενός και φοβάται τους κινδύνους που αυτή φέρνει, επιθυμεί, ως αντίδοτο απέναντι στην διάνοια – μια δεύτερη διάνοια», πίστευε ο Friedrich Nietzsche. Τίποτε δεν έχει απομείνει από το πνεύμα αυτό στο σημερινό κράτος της διαφθοράς που φθάνει μέχρι το επίπεδο της κυβέρνησης.

Η σκοτεινή πλευρά της συνεχούς άμιλλας ήταν η αγριότητα με την οποία αυτός ο «άσωτος λαουτζίκος καλλιτεχνών» (liederliches Artistenvölkchen] (Thomas Mann) προχωρούσε σε εμφύλιους πολέμους. Με τον Πελοποννησιακό πόλεμο (431-404 π.Χ.) η χώρα διέγραψε στην ουσία μόνη της τον εαυτό της από τους πρωταγωνιστές της ιστορίας. Στο τέλος του δυο από τις πόλεις που είχαν συνασπιστεί με την Σπάρτη απαίτησαν να μετατρέψουν την ηττημένη Αθήνα σε «βοσκοτόπι για πρόβατα» – οι Σπαρτιάτες φυσικά αρνήθηκαν και απλώς έριξαν τα τείχη της πόλης.

Αν συνδέσει κανείς την παρακμή του ελληνικού [griechisch] πολιτισμού με την κατάπτωση της ιδέας της άμιλλας, τότε αυτή ξεκινά ήδη με την εξουσία των Μακεδόνων βασιλέων Φιλίππου του 2ου και Μεγάλου Αλεξάνδρου. Μετά την κατάληψη της Ελλάδας από τους Ρωμαίους το 146, οι Έλληνες παρέλαβαν την ιδέα πως από εδώ και πέρα είναι «Ρωμαίοι» [Römer] – μέχρι σήμερα χαρακτηρίζουν τους εαυτούς τους και τον Ελληνισμό [Griechentum] ως «Ρωμιοσύνη». Η Ρώμη, σε αντιδιαστολή, «έκανε δικές της τις ελληνικές επιστήμες και ολόκληρο τον ελληνικό πολιτισμό» όπως έγραψε ο ιστορικός Πλούταρχος.

Το 326 μ.Χ. ο ρωμαίος αυτοκράτορας Κωνσταντίνος ο 1ος ανακηρύσσει το Βυζάντιο, εξαιτίας της ιδανικής γεωγραφικής του θέσης, ως νέα πρωτεύουσα Κωνσταντινούπολη· μετά από τέσσερα χρόνια η πόλη εγκαινιάζεται. Με στόχο τον καλλωπισμό της ο αυτοκράτορας διατάσσει μια από τις βαρβαρότερες κλοπές έργων τέχνης όλων των εποχών. Πολυάριθμες ελληνικές πόλεις λεηλατούνται, τα γλυπτά των σημαντικότερων γλυπτών της Αττικής απάγονται. Ακόμα και το τεράστιο ολόσωμο άγαλμα του Απόλλωνα στους Δελφούς φτάνει έτσι στην Κωνσταντινούπολη και αποκτά ένα νέο κεφάλι: του Κωνσταντίνου.

Έλληνες αρχιτέκτονες ολοκλήρωσαν στην Κωνσταντινούπολη το τελευταίο αρχιτεκτονικό τους αριστούργημα: ο Ανθέμιος από τις Τράλλεις και ο Ισίδωρος από τη Μίλητο δημιούργησαν την Αγία Σοφία που εγκαινιάστηκε το 537. Την ώρα που άνθιζε η Κωνσταντινούπολη, ερήμωναν οι πάλαι ποτέ τόσο σημαντικές πόλεις της Ελλάδας. Τα (αρχαία) ελληνικά [Griechisch] ήταν βέβαια την εποχή αυτή η επίσημη γλώσσα της βυζαντινής αυτοκρατορίας, όμως η κεντρική εξουσία, η λατρεία του αυτοκράτορα και ο εκχριστιανισμός κατέστρεψαν την αρχική καλλιτεχνική νοοτροπία. Το πόσο άλλαξαν συνολικά οι συνθήκες καταδεικνύει το γεγονός ότι τον όγδοο αιώνα ξέσπασε, στην χώρα [Land] όπου κάποτε όλοι οι δημόσιοι χώροι ήταν γεμάτοι με γλυπτά θεών,  μια φιλονικία για το αν επιτρέπεται ή όχι η δημιουργία ιερών εικόνων. Φυσικά πρόκειται εδώ και πολύ καιρό αποκλειστικά και μόνο για την απεικόνιση χριστιανικών μορφών.

«Για κάθε λαό έχει οριστεί μια προθεσμία», παρατήρησε ο προφήτης Μωάμεθ, εντελώς ανάλογα με τον ιστορικό φιλόσοφο Σπένγκλερ, αλλά 1.000 χρόνια νωρίτερα. Η οριστική παρακμή της Ελλάδας σφραγίστηκε ακριβώς από τους Οθωμανούς. Μετά την άλωση της Κωνσταντινούπολης το 1453 η Ελλάδα περιέπεσε σχεδόν για τέσσερις αιώνες σε οθωμανική κυριαρχία. Γκρεμίστηκαν οι σταυροί από την Αγία Σοφία. Η τουρκοκρατία ήταν για τους περισσότερους Έλληνες συμφορά. Στο εξής ήταν άνθρωποι δεύτερης κατηγορίας, υφίσταντο τα παιδέματα της ξένης κυριαρχίας και τη διείσδυση ξένων στη χώρα τους, ιδίως Αλβανών. Το 1822 τουρκικά στρατεύματα κατέσφαξαν πάνω από 20.000 Έλληνες στο νησί Χίο, ενώ άλλοι 45.000 πουλήθηκαν σκλάβοι.

Μετά την ανεξαρτησία  η ελληνοτουρκική σύγκρουση εξακολούθησε να φουσκώνει. Το φρικτό αποκορύφωμα ήταν η λεγόμενη μικρασιατική καταστροφή του 1923: Ενάμισι εκατομμύριο ελληνικής καταγωγής κάτοικοι της Μικράς Ασίας, που ζούσαν εκεί αιώνες, εκδιώχθηκαν από τους Τούρκους, ενώ στη δεκαετία του 1950 προστέθηκαν ακόμα μερικές εκατοντάδες χιλιάδες από την Ιστανμπούλ/Κωνσταντινούπολη και την Αίγυπτο.

Στο πεπρωμένο  των Αθηναίων η Ακρόπολη αντικατοπτρίζει  την ιστορία παρακμής της χώρας. Τον έκτο αιώνα ο Παρθενώνας μετατράπηκε  σε χριστιανική εκκλησία. Τον καιρό  του Βυζαντίου, κατοικούσε στην Ακρόπολη ο επαρχιακός διοικητής, ενώ μετά την άλωση από τους Οθωμανούς ο διοικητής της πόλης. Οι Τούρκοι μετέτρεψαν τον Παρθενώνα σε τζαμί (με πρόσθετο μιναρέ), ενώ το Ερεχθείο για σύντομο διάστημα είχε γίνει χαρέμι. Κατά την πολιορκία της Αθήνας από τους βενετούς το 1687 μια βολή κανονιού πέτυχε το ναό τον οποίο οι Τούρκοι χρησιμοποιούσαν για πυριτιδαποθήκη. Το υπέροχο κτίσμα έπαθε ανεπανόρθωτες ζημιές.

Ιδίως για τους φιλέλληνες Γερμανούς κλασικούς, μεγάλο θέμα δεν ήταν μόνο οι ίδιοι οι αρχαίοι αλλά και η λύπη για την απώλεια εκείνου του κόσμου. «Η Αττική, η ηρωίδα έπεσε / στα ερείπια των όμορφων αιθουσών από μάρμαρο / στέκεται μοναχός του λυπημένος πια ο γερανός», παραπονιόταν ο Hölderlin. «Αυτό που είναι απαραίτητο να ζήσει αθάνατο στο τραγούδι», παρηγοριόταν ο Schiler, «πρέπει να χαθεί στη ζωή».

Πιο πεζά, αλλά όχι λιγότερο λυπητερά, εκφράστηκε ο Γάλλος συγγραφέας και διπλωμάτης François-René de Chateaubriand μετά από μια επίσκεψη του ναού του Ποσειδώνα στο ακρωτήριο Σούνιο το 1806: «Γύρω μου υπάρχαν τάφοι, σιωπή, καταστροφή, θάνατος και μερικοί Έλληνες ναύτες που κοιμόντουσαν χωρίς έννοιες και σκέψεις πάνω στα ερείπια της Ελλάδας [Griechenland]. Εγκατέλειψα αυτό το θεϊκό μέρος για πάντα, το κεφάλι μου γεμάτο με την μεγαλοσύνη του στο παρελθόν και την σημερινή του κατάπτωση».

Η κατάπτωση έχει τελειώσει σήμερα, η παρακμή είναι αντιθέτως πανταχού παρούσα. Δεν βρίσκεται όμως ολόκληρη η περιοχή της Μεσογείου, η Ιταλία παραδείγματος χάρη, σε μια αντίστοιχη κατάσταση; Κατά ένα μέρος μόνο. Οι Ιταλοί είναι τουλάχιστον ακόμα στην κορυφή της υφηλίου σε θέματα μόδας και πάνω από όλα στην κουζίνα. Ελληνική μόδα; Ελληνικό ντιζάιν; Δεν έχω ακούσει ποτέ τίποτε. Και όσοι έχουν υψηλές γαστριμαργικές απαιτήσεις αποφεύγουν για τα καλά την ελληνική κουζίνα.

Ο μάγειρας Μίθαικος ο Σικελός, που τουλάχιστον αναφέρεται από τον Πλάτωνα, ίσχυε ανάμεσα στους σύγχρονούς του ως ο «Φειδίας της κουζίνας» – σήμερα δεν υπάρχει κανένας γνωστός καλλιτέχνης της κουζίνας και σε όλη τη χώρα μόνο τρία εστιατόρια με αστέρια Michelin (στα δύο από αυτά με γαλλική μαγειρική).

Ο Αρχέστρατος από την Γέλα, ένας ταξιδιώτης γκουρμέ τύπος από τον 4ο αιώνα π.Χ., περηφανεύεται στην Ηδυπάθειά του για ένα ψάρι από την Ρόδο: «Αν δεν θέλουν να σου το πουλήσουν, τότε πάρ᾽ το με τη βία. Ύστερα θα μπορείς να αφεθείς με ησυχία στην τύχη σου.» Σήμερα η τύχη αυτή ονομάζεται μερικές φορές ξινίλα.

Για κάθε είδους ξινίλα είναι επίσης κατάλληλο, με ελάχιστες εξαιρέσεις, το κρασί από την Ελλάδα. Το κρασί από την Αττική διέθετε στην αρχαιότητα μια εξαιρετική φήμη και ήταν αντικείμενο επαίνων μέχρι υπερβολής. Μια βασική διαφορά μεταξύ πολιτισμού και βαρβαρότητας για τους αρχαίους Έλληνες ήταν ότι οι βάρβαροι πίναν μπύρα. Σήμερα είναι μάλλον οι βάρβαροι αυτοί που πίνουν ελληνικό κρασί.

Το να γεννηθεί κανείς Έλληνας είναι «ευγενής κατάρα» έγραψε η ηθοποιός και για πολλά χρόνια υπουργός πολιτισμού της Ελλάδας Μελίνα Μερκούρη στην αυτοβιογραφία της. «Για καταπληκτικά πολλούς ανθρώπους αυτό σημαίνει προφανώς, ότι προσωπικά ο ίδιος έκτισε την Ακρόπολη, ίδρυσε τους Δελφούς, ανακάλυψε το θέατρο και εφεύρε την έννοια της δημοκρατίας».

Όχι, κανείς άνθρωπος δεν το πιστεύει πια αυτό.

Χιονίζει. Από τα Χριστούγεννα. Σχεδόν κάθε μέρα. Άντε παραμέρα. Όλα είναι άσπρα:

Τα χιόνια από μόνα τους δεν θα ήταν πρόβλημα. Το πρόβλημα είναι το κρύο. Πολύ κρύο. Μιλάμε για -10, -5, 0. Κάθε μέρα (και νύχτα). Εκτός από άσπρα, όλα είναι και παγωμένα:

Έχει σταματήσει η ζωή; Όχι βέβαια. Οι δρόμοι είναι ανοιχτοί, χάρη στο αλάτι που ρίχνουν ειδικά φορτηγά του δήμου:

Τα πεζοδρόμια είναι επίσης (κάπως) καθαρά. Στη δικιά μας πολυκατοικία ένας ευγενικός κύριος έρχεται κάθε πρωί με μια ειδική βούρτσα-μηχανάκι καθαρίσματος χιονιού (για όλα υπάρχει ένα μηχάνημα στη Γερμανία) και καθαρίζει το πεζοδρόμιο:

Προσέξτε πως έχει κατεβάσει το μηχανάκι από το βανάκι με την ειδική ράμπα:

Από ό,τι ακούω στο ραδιόφωνο ο καθαρισμός των πεζοδρομίων είναι υποχρεωτικός για τους ιδιοκτήτες των σπιτιών και όσοι το παραμελούν τιμωρούνται με τα έξοδα καθαρισμού.

Τέλος πάντων, αν ποτέ βγει ο ήλιος η γειτονιά είναι πανέμορφη:

Το θέμα μου είναι τα σκουπίδια: κάπως μπανάλ, αλλά αν το δει κανείς από οικολογική πλευρά, πολύ σημαντικό. Ας κάνουμε μια πρώτη σύγκριση, από προσωπική εμπειρία. Πόσο συχνά μαζεύουν τα σκουπίδια στις διαφορετικές χώρες;

• Στη Γερμανία, μια φορά τη βδομάδα
• Στην Αγγλία, μια φορά το 15θήμερο (στο Κέιμπριτζ αυτό), περισσότερα γιατί τόσο σπάνια παρακάτω
• Στην πατρίδα-Ελλάς, κάθε μέρα…

Το επόμενο λογικό ερώτημα είναι, που τα πετάμε:
Στη Γερμανία που όλα είναι οργανωμένα και κάποιος έχει κάτσει και έχει καταστρέψει νευρώνες και για τη παραμικρή λεπτομέρεια της καθημερινής ζωής, τα σκουπίδια πετιούνται σε κοντέινερς, τα οποία όμως είναι σε ειδικό σκεπασμένο χώρο και είναι προσβάσιμα μόνο από τους ενοίκους, συνήθως μάλιστα με κλειδί. Ιδού τα δικά μας:

Στην άκρη της πολυκατοικίας να μην πολυφαίνονται, κλεισμένα μέσα σε τειχίο, με ένα καπάκι (που κλειδώνει παρακαλώ) από πάνω (μην τυχόν και μπει καμμιά γάτα ή ποντίκι μέσα και τα ρημάξει) (παρένθεση: αδέσποτη γάτα ή σκύλος στη Γερμανία είναι σαν παπάς σε ποδήλατο στην Ελλάδα: εξαιρετικά σπάνιο θέαμα. Ποντίκια από την άλλη τη νύχτα εμφανίζονται συχνά – επίσης υπάρχουν πολλά σκιουράκια).

Στην Αγγλία όπου ο κόσμος μένει σε κουτιά που τα λένε σπίτια, τα σκουπίδια φυλάσσονται όπου βρούμε. Στη δικιά μας περίπτωση, που μέναμε σε πολύ στενό δρόμο που δεν χωρούσαν πλαστικοί κάδοι, τα σκουπίδια φυλάσσονταν σε μεγάλες άσπρες πλαστικές σακούλες (δωρεάν διατειθέμενες από τον δήμο) στην ας-την-ονομάσουμε-αποθήκη-και-ας-είμαστε-ευχαριστημένοι-που-υπάρχει στο πίσω μέρος του σπιτιού. Ιδού φωτογραφικό ντοκουμέντο:

Φαίνονται οι άσπρες σακούλες μαζί με τα απλωμένα ρούχα μέσα στην ας-την-ονομάσουμε-αποθήκη-και-ας-είμαστε-ευχαριστημένοι-που-υπάρχει. Σε άλλα σπίτια που έχω μείνει και ανάλογα με τον διαθέσιμο χώρο υπήρχαν κάδοι ή ακόμα και μεγάλα κοντέινερς γερμανικού τύπου (σπάνιο αυτό, αλλά να μην κακολογώ το UK συνέχεια).

Για την Ελλάδα δεν χρειάζεται να κάνουμε μεγάλη κουβέντα, τα σκουπίδια πετιούνται συνήθως οπουδήποτε αλλού εκτός από τα ειδικά κοντέινερς και με οποιαδήποτε σακούλα εκτός από ειδική σακούλα σκουπιδιών (ο Γερμανός, που έχει προβλέψει πως στην ουσία όλοι μας είμαστε αδύναμα όντα και θα κάνουμε την τσαπατσουλιά μας κάποτε, γιαυτό επιμένει σε κοντέινερς-φρούρια: τα σκουπίδια μένουν μέσα στο κοντέινερ με το έτσι θέλω).

Παραθέτω φωτογραφία που δεν αποδεικνύει τα λεγόμενά μου καθότι το κοντέινερ είναι πεντακάθαρο αλλά προκρίνεται άλλων φωτογραφιών τιμής ένεκεν, διότι είναι από το photostream του πρωθυπουργού μας:

Φωτογραφία από τον George A. Papandreou website @flickr

Ο κύριος πρωθυπουργός παραθέτει πειστήρια για την κατάσταση στην Ελλάδα σε άλλη φωτογραφία. Ίσως είναι από απεργία, ίσως και όχι.

Τελευταία ερώτηση: τι πετάμε στα σκουπίδια;

Εδώ σε θέλω μάγκα μου. Στην Ελλάδα είναι σαφής η απάντηση: ό,τι μας καπνίσει. Ναι, το ξέρω πως άρχισε και η ανακύκλωση στην Ελλάδα και όχι, δεν είμαι ανθέλλην αν και Έλλην, αλλά πόσοι συνΈλληνες δεν πετούν, π.χ., μπαταρίες στα σκουπίδια; Αυτό στη Γερμανία α-π-α-γ-ο-ρ-ε-ύ-ε-τ-α-ι και αν σε πιάσουν ούτε και ξέρω τι θα σε κάνουν. Μάλλον θα σε κοιτάξουν λες και είσαι από την Ελλάδα.

Στη Γερμανία διαχωρίζουμε και ΔΕΝ πετούμε στα σκουπίδια τα εξής:

• Το χαρτί πάσης φύσεως. Οι σχολαστικοί ανακυκλωτές (και είναι πολλοί) σκίζουν από φακέλλους με παράθυρο από σελοφάν το σελοφάν και κρατούν το χαρτί). Το χαρτί φυλάσσεται κάπου μέσα στο διαμέρισμα/σπίτι μας και πετιέται σε ειδικό σημείο συλλογής χαρτιού (φωτογραφία ακολουθεί παρακάτω)
• Το γυαλί πάσης φύσεως. Διαχωρίζουμε το γυαλιά ανάλογα με το χρώμα τους και το πετούμε σε ειδικό σημείο συλλογής γυαλιού (φωτογραφία ακολουθεί παρακάτω)
• Τις πάσης φύσεως συσκευασίες και σακούλες (κουτιά γάλακτος, κονσέρβες, σελοφάν, κλπ.). Αυτά πετιούνται σε διαφορετικό κοντέινερ από το κοντέινερ των σκουπιδιών (με κίτρινο καπάκι, δε φαίνεται στη φωτογραφία λόγω του χιονιού).

Σε πάμπολλα σημεία στην πόλη, συνήθως δίπλα σε σταθμούς μετρό υπάρχουν ειδικά σημεία ανακύκλωσης. Ιδού το κοντινότερο στο σπίτι μας:

Παρατηρούμε πως το σημείο συλλογής αποτελείται από απλά σιδερένια κουτιά μεγάλου μεγέθους (που δεν παίζουν μουσική όπως ένα σημείο ανακύκλωσης στην Πλατεία Συντάγματος στην Αθήνα – χορηγός επικοινωνίας νομίζω ο Μελωδία FM…). Ιδού πειστήριο έγχρωμου και χαρούμενου σημείου ανακύκλωσης στην πατρίς-Ελλάς

Φωτογραφία από τον giotse @flickr

Τα εντελώς βαρετά και ίδια με τους Γερμανούς πρακτικά σιδερένια κουτιά αδειάζονται από ένα φορτηγό με έναν οδηγό: τα σηκώνει με τον γερανό και τα αδειάζει αυτόματα. Δεν ξέρω και δεν θέλω να μάθω πόσοι εργάτες αδειάζουν τον πολύχρωμο κάδο/ραδιόφωνο/παιχνίδι του σημείου ανακύκλωσης στην πατρίς-Ελλάς. Δεν θέλω επίσης να ξέρω πόσο κόστισε, ποιος τον πλήρωσε και ποιος τα τσέπωσε.

Στην Αγγλία η ανακύκλωση γινόταν με τρόπο κάπως μη φιλικό προς τον χρήστη. Στο Κέιμπριτζ υπήρχαν κουτιά διαφορετικού χρώματος, στα οποία συλλέγονται διαφορετικά πράγματα (μαύρο για γυαλί και κονσέρβες και χαρτί, μπλε για πλαστικά μπουκάλια κλπ.), με σύστημα φυσικά διαφορετικό σε κάθε πόλη (ενώ στη Γερμανία το σύστημα είναι παντού το ίδιο, πάνω κάτω). Τα κουτιά αυτά συλλέγονταν κάθε δεύτερη βδομάδα, εναλλακτικά με τα κανονικά σκουπίδια. Το σύστημα αυτό (τη μια βδομάδα μαζεύουμε τα κανονικά σας σκουπίδια και την άλλη τα ανακυκλούμενα) λανσαρίστηκε, με κλασικό βρετανικό τρόπο, ως προσπάθεια ενθάρρυνσης του πολίτη να μειώσει τα σκουπίδια, αλλά στην ουσία ήταν απλώς ένας καλός τρόπος μείωσης των εργατικών.

Ιδού φωτογραφικό παράδειγμα (όχι από το Κέιμπριτζ, καθώς δεν βρήκα φωτογραφία με Creative Commons από εκεί, αλλά από κάπου αλλού. Η εικόνα στον δρόμο ήταν ίδια πάντως):

Φωτογραφία από τον  net_efekt@flickr

Στο flickr  υπάρχει κοτζάμ γκρουπ Curbside recycling boxes, κάτι το οποίο δείχνει πόσο επαναστατική είναι η ιδέα της ανακύκλωσης α-λα UK. Επίσης διαβάζω πως στο Κέιμπριτζ βελτιώνεται το σύστημα με μπλε κάδους ανακύκλωσης, αλλά δεν τους πρόλαβα.

Το δεύτερο ραπόρτο της D.Β. απηχεί προφανώς τις απόψεις των στρατηγικών αναλυτών ή traders στις αγορές συναλλάγματος που ίσως έχουν χάσει λεφτά και είναι θυμωμένοι. Η έκθεση χαρακτηρίζει την Ελλάδα «χρεοκοπημένη χώρα» και θεωρεί την έγκριση του ΠΣΑ από την Κομισιόν μια ακόμη απόδειξη ότι προετοιμάζεται διάσωση. Πάντως, η αναφορά στην ελληνική ναυτιλία και στις βυζαντινές συμφωνίες μεταξύ πλοιοκτητών και κράτους παραπέμπει σε άτομο με γνώση των ελληνικών δεδομένων.

Πρόκειται για δισέλιδο κείμενο που αποτελεί την ημερήσια ανάλυση της εξέλιξης της συναλλαγματικής αγοράς (Daily FX [Foreign Exchange] Outlook) με ημερομηνία 4 Φεβρουαρίου· ο συντάκτης του κειμένου είναι αναλυτής της Deutsche Bank. Μπορείτε να διαβάσετε το πρωτότυπο

εδώ.

Αντιγράφω την πρώτη παράγραφο του κειμένου που συνοψίζει τις σημαντικότερες εξελίξεις της ημέρας στην αγορά:

Hoping for the Greek miracle EUR USD (1.3885) The European Commission accepted Greece’s pledge to lower its budget deficit under 3 percent by 2012, but warned that the country may need to take additional spending cut or tax increase measures. Some commentators wonder how the EC could have been so gullible, given that the deficit already approaches 13 percent, but we see it as further proof that a bailout is in the offing. Granted, Greece’s civil service is legion, so imposing austerity measures is, theoretically, easy enough. But what if the police force joins all the other protestors on the streets? Furthermore, the shipping industry still lies largely outside of Greece’s tax base and bringing it fully under the net would arguably reduce the budget deficit drastically, but for the byzantine agreements that have kept it from paying taxes thus far. Nevertheless, the Commission promises to keep pressure on the government and expects to receive the details of this year’s budget in March. Just how shall the Commission pressure a bankrupt country, by threatening it with fines for non-compliance? Alternatively, Greece could go hat in hand to the IMF for a bailout; seeing as it has to knuckle under anyway, the only question remaining is which master it chooses to serve. The euro enjoyed a brief rally on the news that the EU rubber- stamped Greece’s dream of a miracle, and our euro-bearish strategy was knocked out at the risk-limit in the process. Nevertheless, the euro remains weak (next support lies at 1.3810).

Οικονομολόγος δεν είμαι και δεν είμαι μαθημένος στο να ερμηνεύω τέτοια κείμενα. Με τα φτωχά αγγλικά μου όμως θα κάνω κάποια σχόλια για το πως καταλαβαίνω εγώ το κείμενο.

• Ο αναλυτής θεωρεί πως προετοιμάζεται ενέργεια διάσωσης της ελληνικής οικονομίας από την Ευρωπαϊκή Ένωση
• Με το σχόλιο περί της αστυνομίας που θα κατέβει στους δρόμους με τους υπόλοιπους διαδηλωτές ο αναλυτής δηλώνει τη δυσπιστία του για το αν οι μειώσεις των μισθών των δημοσίων υπαλλήλων αρκούν ως μέτρο μείωσης του ελλείματος. Προχωρά μάλιστα σε σχόλια περί φορολόγησης της ναυτιλίας αμέσως μετά, προτείνοντας ένα πιο σκληρό μέτρο – υπάρχει ποτέ περίπτωση να γίνει κάτι τέτοιο στην Ελλάδα; Το σχόλιο αυτό δεν είναι απαραίτητα «σκοτεινό σενάριο» περί κατάργησης της δημοκρατίας, όπως εμφανίζεται σε εφημερίδες και ιστολόγια (βλ. π.χ. εδώ, το άρθρο της enet που λανσάρισε την υποτιθέμενη έκθεση).
• Τα περί χρεωκοπημένης χώρας (Τίτλος δελτίου ειδήσεων: «Η Deutsche Bank θεωρεί την Ελλάδα ήδη χρεωκοπημένη» είναι μάλλον σχήμα λόγου: μια χώρα που χρωστά ήδη 30 δις ευρώ, θα φοβηθεί αν της επιβάλλει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ένα ακόμα πρόστιμο;

Παρατηρώ λοιπόν τα εξής: Ο πρώτος δημοσιογράφος της enet δεν εκάνε κανένα μα κανένα fact checking. Κάποιος του έδωσε το ημερήσιο δελτίο της Deutsche Bank, έκανε μια πρόχειρη μετάφραση και μετέδωσε την «μαύρη» είδηση. Πολλά ιστολόγια την ανακύκλωσαν, έφτασε και στα κανάλια ως είδηση περί του τέλους του κόσμου. Ο δεύτερος παρουσιάζει τα πράγματα πιο κοντά στην αλήθεια, εγώ πάντως δεν θα μιλούσα για έκθεση αλλά για ένα απλό ενημερωτικό δελτίο. Και, διάολε, αφού την έχεις που την έχεις την online εκδοχή της εφημερίδας, βάλε και ένα λινκ να βγάλει ο αναγνώστης τα συμπεράσματα του.

Ορίστε μερικές φωτογραφίες από χθές το βράδυ στο δρόμο μπορστά στο σπίτι:

Σήμερα για παράδειγμα παραιτήθηκε ο γερμανός υπουργός απασχόλησης και κοινωνικής πρόνοιας Franz-Josef Young, σχεδόν ένα μήνα αφότου ανέλαβε το υπουργείο με το μεγαλύτερο προϋπολογισμό στη Γερμανία (125 δισεκατομμύρια ευρώ). Ο Young θεωρείται από τους περισσότερους αναλυτές αχυράνθρωπος του πρωθυπουργού του ομοσπονδιακού κρατιδίου της Έσσης (Hessen), Roland Koch, και η πολιτική του ιστορία αλλά και η γενικότερη, μάλλον χλωμή, παρουσία και το ασθενικό προφίλ του ενισχουν την άποψη ότι αποτελεί τον τοποτηρητή του ισχυρού άντρα της Χριστιανοδημοκρατικής Ένωσης (CDU) στο Βερολίνο. Ο Young παραιτήθηκε επειδή ως υπουργός Άμυνας (στην προηγούμενη κυβέρνηση συνασπισμού των δύο μεγάλων κομμάτων της Γερμανίας SPD [Σοσιαλδημοκρατικό κόμμα της Γερμανίας] και CDU) παραπλάνησε το κοινοβούλιο για τις πραγματικές επιπτώσεις της αεροπορικής επιχείρησης στο Kundus του Αφγανιστάν, στις 4 Σεπτεμβρίου του 2009.  Όπως αποκάλυψε η εφημερίδα Bild, το υπουργείο Άμυνας ήξερε σχεδόν αμέσως μετά την επίθεση, που έγινε ύστερα από εντολή αξιωματικού της Bundeswehr (των γεμανικών ενόπλων δυνάμεων) στο Kundus, ότι μεταξύ των θυμάτων ήταν πολλοί μη-ένοπλοι πολίτες, μεταξύ των οποίων και παιδιά. Η σχετική έκθεση παρέμεινε μυστική και ο Young απέκλειε επίμονα και  κατηγορηματικά την ύπαρξη αθώων θυμάτων. Δεν είναι προφανώς καθόλου τυχαίο ότι όλη η ιστορία εξελίχτηκε κατά την προεκλογική περίοδο (οι εκλογές στη Γερμανία έγιναν στις 27 Σεπτεμβρίου) και η ύπαρξη αθώων θυμάτων θα έβλαπτε τον προεκλογικό αγώνα τόσο της CDU όσο και της SPD.

Η ιστορία πήρε τη μορφή πολιτικού σκανδάλου όταν έγινε γνωστό πως ο νέος υπουργός Άμυνας της Γερμανίας, ο χαρισματικός Karl Theodor zu Guttenberg δεν γνώριζε την ύπαρξη εννέα μυστικών εκθέσεων για το συμβάν στο Kundus όταν παρέλαβε το υπουργείο. Για το λόγο αυτό ζήτησε και πήρε την παραίτηση του γενικού γραμματέα του υπουργείου Wichert  και του αρχηγού των γερμανικών ενόπλων δυνάμεων Schneiderhan, μόλις ξέσπασε το σκάνδαλο, επειδή κλονίστηκε η εμπιστοσύνη του απέναντί τους. Αποδείχτηκε έτσι ότι το υπουργείο Εθνικής Άμυνας της Γερμανίας έχει πολλά στεγανά και η  πολιτική του ηγεσία  μέχρι τώρα, είτε ηθέλημενα είτε από ανικανότητα ή άγνοια δεν είχε απόλυτη εικόνα της επιχειρησιακής και επικοινωνιακής πολιτικής των στρατιτωτικών. Την πολιτική ευθύνη ανέλαβε ο προηγούμενος υπουργός Άμυνας με την παραίτησή του· η συνέχεια αναμένεται συναρπαστική, ιδιαίτερα καθώς η παρουσία της Bundeswehr στο Αφγανιστάν είναι, αν μη τι άλλο, αμφιλεγόμενη τόσο από μεγάλη μερίδα του γερμανικού λαού όσο και από τα αριστέρα κόμματης της αντιπολίτευσης.

Ας επανέλθουμε όμως στη σύγκριση Έλλαδας – Γερμανίας με αφορμή τα γεγονότα αυτά. Η πρώτη διαφορά είναι εμφανής: ένα «σκάνδαλο» είχε σαν αποτέλεσμα παραιτήσεις, παραιτήσεις άμεσες και σε υψηλό επίπεδο. Δημιουργήθηκε ένας μικρός κλυδωνισμός στην κυβέρνηση, η οποία όμως αντέδρασε αποφασιστικά τόσο με την πολύ γρήγορη αλλαγή προσώπων μετά την παραίτηση του Young, όσο και με τη στάση του υπουργού Άμυνας zu Guttenberg που υποσχέθηκε πλήρη ενημέρωση του κοινοβουλίου αλλά και επανεξέταση της επίθεσης στο Kundus με βάση τα νέα δεδομένα. Η όλη ιστορία κράτησε δύο μέρες, από τη χθεσινή αποκάλυψη της Bild μέχρι τη σημερινή παρίτηση του υπουργού. Θα υπάρξει συνέχεια θεσμική με μια εξεταστική επιτροπή του κοινοβουλίου. Σε σύγκριση με την Ελλάδα κάνει εντύπωση η ψύχραιμη και «πολιτισμένη» ανάλυση των γεγονότων στην τηλεόραση και το ραδιόφωνο. Τελικά ίσως ένα από τα προβλήματα της Ελλάδας να είναι όχι μόνο ό,τι συμβαίνει στην πολιτική ζωή αλλά και το πως αυτό παρουσιάζεται από τα μέσα ενημέρωσης. Αλλά πάλι, τα μέσα ενημέρωσης καθρεφτίζουν την κοινωνία και την ψυχοσύνθεση των πολιτών, και οι Έλληνες όπως και να το κάνουμε, δεν είναι Γερμανοί.

Σήμερα έγινε επίσης γνωστό πως δεν ανανεώθηκε το συμβόλαιο του αρχισυντάκτη του δεύτερου κρατικού τηλεοπτικού καναλιού ZDF Nikolaus Brender.. Η λύση συνεργασίας του καναλιού με τον Brender  ήταν αποτέλεσμα κομματικής παρέμβασης, με πρωταγωνιστή και πάλι τον πρωθυπουργό του κρατιδίου της Έσσης, Roland Koch. Ο Koch βγήκε στα κανάλια και δήλωσε ψύχραιμα και μάλλον ψυχρά πως το συμβόλαιο λύθηκε για λόγους που έχουν να κάνουν με το μάνατζμεντ του σταθμού και όχι με την ποιόητα της δημοσιογραφικής δουλειάς του αρχισυντάκτη. Ήταν γνωστό ότι εδώ και μήνες ο Koch προσπαθούσε να μην ανανεώσει το συμβόλαιο του Brender. Μετά από αυτή την επέμβαση πληθαίνουν οι φωνές που προειδοποιούν για τις επιπτώσεις της κομματικής επέμβασεις στα μέσα ενημέρωσης. Μικρή, αλλά σημαντική λεπτομέρεια. Τα κρατικά κανάλια χρηματοδοτούνται κυρίως από την υποχρεωτική εισφορά των τηλεθεατών – ο Koch επιχειρηματολογεί υπέρ της επέμβασης του με το επιχείρημα του εκλεγμένου εκπροσώπου των τηλεθεατών. Παρά τις θεσμικές ασφαλιστικές δικλείδες που υπάρχουν στη Γερμανία, η κομματική επέμβαση ήταν τελικά αναπόφευκτη.