toufexis.gr

Την αφορμή για τις σκέψεις αυτές μου την έδωσε ένα κείμενο στο suit.gr. Γράφει ο Γιώργος Αναγνωστόπουλος για ένα βιβλίο του Sir Ken Robinson που ανακάλυψε χάρη στο GetGlue, ένα πρόσθετο του Firefox που προτείνει επιλογές στο χρήστη με βάση τις ιστοσελίδες στις οποίες αυτός συχνάζει:

Μου φάνηκε ενδιαφέρον, οπότε αποφάσισα να αγοράσω το βιβλίο του. Μπήκα στο Amazon (το οποίο είναι ένα πολύ πρακτικό και χρήσιμο social network από μόνο του με σχόλια, reviews και αυτοματοποιημένες προτάσεις για τον καθένα), βρήκα το βιβλίο στην έκδοση για Kindle, το αγόρασα με την υπηρεσία 1-click (χωρίς να δίνω πάλι τα στοιχεία μου, την πιστωτική κλπ) και σε δύο λεπτά το είχα κατεβάσει στο iPad μου και το διάβαζα. Μέχρι το βράδυ της Κυριακής είχα διαβάσει το βιβλίο.

Για δείτε πόσα social media συνεργάστηκαν γι αυτό:

Το GetGlue που μου πρότεινε μια σελίδα με το video του SKR.
Η Wikipedia, γραμμένη αποκλειστικά από χρήστες, όπου πήγα μετά για να διαβάσω για τον SKR.
Το Amazon, με σχόλια και βαθμολογία για το βιβλίο από χρήστες, όπου ενημερώθηκα για τις γνώμες τους για το βιβλίο του SKR.

Όλα αυτά συνετέλεσαν στο να αγοράσω ένα βιβλίο, αλλά θα μπορούσε να είχε συμβεί κάτι αντίστοιχο για να με κάνει να δω μια ταινία, να προτιμήσω ένα ξενοδοχείο, να διαλέξω ένα ταξιδιωτικό προορισμό, ένα εστιατόριο, να αγοράσω ένα laptop, να αγοράσω ένα έπιπλο…

Αν ήθελα να αγοράσω το δικό σας προϊόν, ποιά social networks θα μου το πρότειναν; Και ποιά η παρουσία σας σε αυτά;

Ο Αναγνωστόπουλος προσεγγίζει το θέμα κυρίως από την οπτική του marketing και της προώθησης προϊόντων μέσω των social media. Εμένα μου καρφώθηκε η εξής ιδέα στο μυαλό, μάλλον επειδή περίπου ταυτόχρονα διάβασα δύο άρθρα στο ReadWriteWeb για τα πλεονεκτήματα των eBooks έναντι των τυπωμένων βιβλίων και, αντιστρόφως, τα πλεονεκτήματα των τυπωμένων βιβλίων έναντι των eBooks:

Ποιο ρόλο παίζει πλέον η τεχνολογία στην διακίνηση και ανάγνωση βιβλίων; Αν το μέλλον της διακίνησης και ανάγνωσης βιβλίων είναι κατεξοχήν ηλεκτρονικό, ποιες επιπτώσεις δημιουργούνται για τον τρόπο που οι αναγνώστες ανακαλύπτουν, επιλέγουν και τελικά διαβάζουν βιβλία;

Το θέμα έχει πολύ βάθος· προς το παρόν με ενδιαφέρουν οι εξής αλλαγές, που μου φαίνονται θεμελιώδεις:

Με την άφιξη των ψηφιακών βιβλίων είναι ίσως η πρώτη φορά που η τεχνολογία παίζει κυρίαρχο ρόλο στη διαδικασία της ανάγνωσης· το ηλεκτρονικό βιβλίο μπορεί να αναγνωσθεί μόνο μέσω ενός eReader. Το βιβλίο παύει έτσι να είναι ένα φυσικό αντικείμενο, με το οποίο ο κάθε αναγνώστης συνδέεται και με άλλους τρόπους και όχι μόνο με το περιεχόμενο, το κείμενο.

φωτογραφία από τον striatic στο flickr

Πόσες φορές έχει τύχει να εντοπίσετε ένα βιβλίο στη βιβλιοθήκη σας ή άλλου μόνο επειδή θυμάστε το χρώμα του εξώφυλλου ή το πάχος του; Έχει τύχει να αγοράσετε μια καινούργια έκδοση ενός βιβλίου που ήδη κατέχετε επειδή έχει καλύτερο εξώφυλλο, χαρτί ή τυπογραφική εμφάνιση; Αν ναι, καταλαβαίνετε τι εννοώ. Μήπως κάποιο βιβλίο σας είναι πολύτιμο επειδή έχει μέσα σημειώσεις δικές σας ή κάποιου αγαπημένου προσώπου ή κάποιο άλλο κείμενο, άσχετο με το βιβλίο, που συνδέεται με κάποια γλυκιά (ή πικρή) ανάμνηση στο μυαλό σας;

Πέρα από τις λειτουργίες αυτές του βιβλίου που είναι δύσκολο, αν όχι αδύνατο, να αναπληρωθούν από τα eBooks, βλέπω ένα ακόμη ζήτημα: την τεχνολογία ως προϋπόθεση για την ανάγνωση. Να τι εννοώ:

Η πρόσβαση του αναγνώστη στο τυπωμένο βιβλίο ρυθμίζεται μέχρι σήμερα από απλούς κανόνες. Όταν χρειάζομαι ένα βιβλίο μπορώ να το αγοράσω, ή, αν η αγορά δεν μου είναι δυνατή για οποιοδήποτε λόγο, να το δανειστώ από ένα πρόσωπο ή μια βιβλιοθήκη. Η τεχνολογία έχει να κάνει μόνο με τη διαδικασία παραγωγής ενός βιβλίου (χωρίς την τεχνολογία της τυπογραφίας δεν θα υπήρχαν τυπωμένα βιβλία) αλλά όχι με τη διακίνηση και την ανάγνωσή του. (Ας αφήσουμε στην άκρη το ποια βιβλία τυπώνονται και γιατί για άλλη αφορμή).

Εικόνα από τον χρήστη crunchyfootsteps στο flickr

Για να διαβάσω ένα eBook χρειάζομαι όμως μία επιπλέον ηλεκτρονική συσκευή, έναν ενδιάμεσο. Μέχρι τώρα όποιος ήξερε γραφή και ανάγνωση είχε πρόσβαση σε βιβλία (έστω σε ελάχιστα, αν ζούσε σε μια χώρα του τρίτου κόσμου, χωρίς βιβλιοθήκες και άλλη τέτοια υποδομή). Με την άφιξη των eBooks, και κυρίως με την άφιξη νέων συσκευών ανάγνωσης όπως το iPad, αυτό πλέον δεν αρκεί. Η ανάγνωση σχετίζεται άμεσα με την πρόσβαση σε ηλεκτρονικές συσκευές και, βεβαίως, με την απόκτηση των απαραίτητων γνώσεων για τη χρήση τους. Και αυτό ανεβάζει, σε αρκετές περιπτώσεις, ψηλά τον πήχη για την ανάγνωση βιβλίων.

Θα επανέλθω στο θέμα με περισσότερα στο μέλλον.

νέος ή νέα με γνώσεις Photoshop για να αναλάβει την επεξεργασία φωτογραφικού υλικού στην διαδικτυακή έκδοση του ΒΗΜΑΤΟΣ. Προϋπηρεσία δεν είναι απαραίτητη.

Τυρβάζω συχνά πυκνά στο openarchives.gr μια εξαιρετικά χρήσιμη μηχανή αναζήτησης τίτλων σε ελληνικές ψηφιακές βιβλιοθήκες. Το μάτι μου πέφτει στο ΤΕΙ Σερρών – Ευρετήριο άρθρων περιοδικών:

Ακολουθώ όλο περιέργεια το λινκ και οϊμέ, βλέπω το εξής:

Δεν είμαι βέβαιος αν η προειδοποίηση εμφανίζεται επειδή χρησιμοποιώ τους DNS servers του Google ή αν είναι μηχανισμός του Firefox μέσω κάποια μαύρης λίστας. Ο admin δεν το πήρε χαμπάρι; Ο θείος γκούγκλής κάνει λάθος;

Καθότι χρήστης mac, τόλμησα και άνοιξα την σελίδα:

Τα περιοδικά είναι αδιάφορα για τις ανθρωπιστικές επιστήμες· τόσος κίνδυνος για το τίποτε…

Εννοώ την ελληνική συμμετοχή στην Eurovision. Τι εκπροσωπεί ακριβώς το φετινό τραγούδι;

Ακούω πολύ ραδιόφωνο και προτιμώ εκπομπές λόγου και όχι μουσικής (με εξαίρεση το offradio.gr). Στη Γερμανία ακούω κυρίως το NDR info, τον ενημερωτικό σταθμό της βορειογερμανικής ραδιοτηλεόρασης (NDR), με ειδήσεις κάθε 15 λεπτά και ένα σταθερό πρόγραμμα που επαναλμβάνεται κάθε ώρα (στις και 25 αθλητικά, 10 λεπτά μετά την πλήρη ώρα τοπικές ειδήσεις κλπ). Τη συνήθεια αυτή την κόλλησα όταν μάθαινα γερμανικά πριν από 10 χρόνια και μου έμεινε. Η δεύτερη επιλογή μου είναι το Deutschland Funk, με καλό ενημερωτικό πρόγραμμα το πρωί και βραδινές ειδήσεις.

Τι γίνεται στην Ελλάδα; Έχω μείνει πίσω στις εξελίξεις και καθώς είμαι αναγκασμένος να ακούω μέσω ίντερνετ προτιμώ τον ΣΚΑΙ, που έχει τον πιο αξιόπιστο ιστοχώρο, με εκπομπές ζωντανά και μαγνητοσκοπημένες (on demand).

Οι διαφορές μεταξύ Ελλάδας και Γερμανίας στον τομέα του ενημερωτικού ραδιοφώνου είναι σημαντικές (έστω και αν η σύγκρισή μου περιορίζεται στους δύο σταθμούς που ακούω τακτικά). Οι βασικότερες είναι οι εξής δύο:

• Προετοιμασία και προσεγμένα κείμενα vs προχειρότητα και αυτοσχεδιασμό

Ο γερμανός δημοσιογράφος γράφει τα κείμενα του από πριν (ή του τα γράφουν οι συντάκτες της εκπομπής) και τα διαβάζει με τρόπο που βγάζει νόημα. Επαγγελματίες εκφωνητές διαβάζουν τις ειδήσεις με άψογο τρόπο και μάλλον αργό ρυθμό και χωρίς «χαλιά» και άλλα jingles. Οι ελληνικές εκπομπές μου δίνουν την εντύπωση ότι γίνονται στο πόδι. Άκουγα π.χ. σήμερα το «Πολιτικό βαρόμετρο» στον ΣΚΑΙ με την Σία Κοσιώνη και τον Γιάννη Μαυρή της public issue χωρίς προφανώς να έχουν κάνει σοβαρή προετοιμασία, με πολλά σαρδάμ και πάρα πολλά νούμερα που δεν ήταν εύκολο να τα παρακολουθήσει ο ακροατής.

• Ο λόγος στους ρεπόρτερ vs ο λόγος στον παρουσιαστή στο studio

Ο γερμανός παρουσιαστής στο studio δεν διακόπτει τον ρεπόρτερ στο τηλέφωνο ή στην σύνδεση παρά μόνο αν υπάρχει σοβαρότατος λόγος. Επίσης, ο παρουσιαστής στο studio δεν αναφέρει πρώτα το ρεπορτάζ για να δώσει ακολούθως τον λόγο στον ρεπόρτερ που θα επαναλάβει τα ίδια. Στον ΣΚΑΙ ο παρουσιαστής στο studio διακόπτει τον ρεπόρτερ όποτε θέλει, κάνει σχόλια και παρατηρήσεις· γενικά φαίνεται ξεκάθαρα πως ο παρουσιαστής είναι ιεραρχικά πολύ πιο ψηλά από τον ρεπόρτερ.

Η προχειρότητα ή η έλλειψη προετοιμασίας που ανέφερα πιο πάνω βέβαια είναι θεμιτή σε δημοσιογράφους με ταλέντο, ιδιαίτερα σε αυτούς που είναι καιρό μαζί και λειτουργούν ως ομάδα. Οι Ιωάννου – Λυριτζής της Πρώτης Γραμμής (τώρα ΣΚΑΙ, πρώην ΝΕΤ) καταφέρνουν ένα εξαιρετικό πρόγραμμα μεταξύ αυτοσχεδιασμού και σκηνοθεσίας.

Τελικά το ραδιόφωνο αντανακλά, όπως είναι μάλλον φυσικό, την ψυχοσύνθεση της κοινωνίας που το ακούει. Το γερμανικό ραδιόφωνο είναι συγκροτημένο, αποφεύγει τον εντυπωσιασμό (κυρίως το κρατικό), είναι τεχνικά άψογο και οργανωμένο. Το ελληνικό είναι κάπως χύμα, ο παρουσιαστής είναι θεός και οι συνομιλητές του στο έλεος του (εκτός αν είναι πολιτικοί που γενικώς δεν τους πολυζορίζουν).

Το μάλλον σοβαρότερο θέμα της αξιοπιστίας θα το συζητήσω σε άλλο κείμενο, στο μέλλον.

Δύο πληροφορίες που διάβασα στο διαδίκτυο:

«Το σχολείο μας είναι ένα σχολείο χωρίς τοίχους·σχεδόν όλες οι τάξεις έχουν διαδραστικούς πίνακες. Οταν τελειώνει το σχολικό ωράριο κάνουμε σεμινάρια στους υπολογιστές για τους κατοίκους της περιοχής μας. Πολλές φορές οι μικροί μαςείναι εκείνοι που διδάσκουν τους γηραιότερους, καθώς το μάθημα έχει γίνει πλέον το πιο διασκεδαστικό παιχνίδι».

Από την εφημερίδα «ΤΟ ΒΗΜΑ», 13 Μαρτίου 2010: http://www.tovima.gr/default.asp?pid=2&ct=1&artid=319836&dt=13/03/2010#ixzz0i68rdmi5

ΥΓ. Εντύπωση μου έχει προκαλέσει μια υποχρέωση δαπάνης 800 χιλ ευρώ για “Επιχορήγηση ΟΕΔΒ για την προμήθεια των βιβλίων ΥΠΕΡΟΧΗ ΕΛΛΑΔΑ και ΠΑΠΙΣΣΑ ΙΩΑΝΝΑ”.

Από το ιστολόγιο του Γιάννη Πανάρετου, Υφυπουργού Παιδείας: http://panaretos.blogspot.com/2009/10/2009.html

Αν υποθέσουμε ότι ένας διαδραστικός πίνακας κοστίζει γύρω στα 2.000 ευρώ, τότε 400 ελληνικά σχολεία δεν διαθέτουν τέτοιους πίνακες αλλά οι μαθητές τους διαθέτουν τα βιβλία «Υπέροχη Ελλάδα» και «Πάπισσα Ιωάννα». Οι προτεραιότητες είναι σαφείς…

, originally uploaded by notiX.

Εγώ που νόμιζα ότι ο Mac δεν τρελλαίνεται που και που, καλά να πάθω!

header, originally uploaded by notiX.

Η φωτογραφία προέρχεται από εστιατόριο κοντά στο σπίτι μου στο Αμβούργο. Ο πίνακας διαφημίζει «Ένα μικρό κομμάτι Ελλάδας» το οποίο αποτελείται από φέτα, ψημένη στο φούρνο με ντομάτες, κρεμμύδια και βούτυρο με διάφορα μυρωδικά. Α, σερβίρεται και με μπαγκέτα ψωμί. Τιμάται 7,20 ευρώ, όχι και λίγα εδώ που τα λέμε.

Η νοσταλγία της Μεσογείου υποθέτω πως ολοκληρώνεται με την τεράστια προπέλα δεξιά του πίνακα.

The European Library 2.3, originally uploaded by notiX.

Ανοίγεις το εικονικό πληκτρολόγιο στο http://search.theeuropeanlibrary.org/portal/en/index.html και τσουπ, πετιέται ο «Έλληνας».

Με τη βοήθεια του Νίκου Σαραντάκου ετοίμασα μια πρώτη μετάφραση του επίμαχου άρθρου του γερμανικού περιοδικού Focus με τίτλο «2000 χρόνια παρακμής». Το άρθρο μπορείτε να το διαβάσετε εδώ. Δείτε επίσης και το σχετικό άρθρο και τα πολυάριθμα σχόλια στο ιστολόγιο του Νίκου. Το κείμενο βρίσκεται και στο ιστολόγιο του Νίκου.

Read the rest of this entry »